Φορητές εικόνες

Η κατασκευή των φορητών εικόνων είναι ένα ξεχωριστό κεφάλαιο στην βυζαντινή αγιογραφία. Οι τοιχογραφίες συνηθώς είναι μεγάλες και γεμίζουν τους χορούς της Εκκλησίας, προσφέροντας το δέος που πρέπει να αισθάνεται κάθε χριστιανός καθώς εισέρχεται στον Ναό του Κυρίου. Έχουν κίνηση, είναι πιο αδρές οι γραμμές με πιο έντονα χρώματα, ώστε να ξεχωρίζουν από μακριά . Είναι γεγονός πως αν προσέξουμε μια τοιχογραφία από κοντά δεν έχει το ίδιο εικαστικό αποτέλεσμα όπως εκείνο όταν τις κοιτάμε από μακριά.

Στις φορητές εικόνες συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Πρέπει δηλαδή να είναι τεχνικά άρτιες από πολύ κοντά, καθώς ο πιστός τις πλησιάζει απολυτά για να τις ασπασθεί. Ένα άλλο σημαντικό γνώρισμα των εικόνων είναι ότι δεν κρατούν κρυφά σημεία από τον θεατή – πιστό. Τα ετεροχρονισμένα των παραστάσεων είναι και αυτά στοιχεία μοναδικά των φορητών εικόνων, οι οποίες εκτός από το λατρευτικό στοιχείο τους, είναι και ένα σωστό βιβλίο αφήγησης της Καινής Διαθήκης. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο όσοι προσπαθούμε να αποδώσουμε την Αγιότητα των εικόνων, πρέπει να γνωρίζουμε και το θεολογικό μέρος που τις αφορά, ώστε να μην πέφτουμε σε σοβαρά σφάλματα παραπλάνησης των πιστών είτε από άγνοια είτε από επιθυμία ωραιοποίησής τους.

Ένα άλλο μεγάλο κεφάλαιο των φορητών εικόνων είναι το κατασκευαστικό τους μέρος. Αυτό συνήθως εξαρτάται από διάφορους παράγοντες όπως οι προτιμήσεις του πιστού, το μέρος τοποθέτησης της εικόνας και άλλους. Βασική κατασκευαστική παράμετρος είναι το ξύλο για το οποίο υπάρχουν πολλές επιλογές με βασικότερες το κόντρα πλακέ θαλάσσης, το φλαμούρι (ένα είδος αφρικάνικης δρυός) και η οξιά. Ανάλογη με το αρχικό υλικό είναι η προετοιμασία. Για παράδειγμα αν έχουμε συνθετικό ξύλο όπως κόντρα πλακέ θαλάσσης, η προετοιμασία ως προς το ύφασμα είναι ελαφρότερη, γιατί οι αλλοιώσεις του ξύλου είναι ελάχιστες. Αν όμως το ξύλο είναι φυσικό, τότε πρέπει να βάλουμε ένα χονδρό κάμποτο για να προστατεύουμε την ζωγραφική μας όσο περισσότερο μπορούμε.

Η καλή γνώση των υλικών, όπως και η σωστή επιλογή για κάθε περίπτωση είναι πολύ σημαντική για την μακραίωνη πορεία του έργου μας.

Όσο για τον ουρανό των εικόνων αυτό είναι κάτι που συμφωνείται αναμεσά στον αγιογράφο και τον εκάστοτε πελάτη, είτε αυτός είναι υπεύθυνος Ιερού Ναού ή απλός ιδιώτης.

Η πραγματική αξία όμως των εικόνων δεν είναι τα περίσσια στολίδια, αλλά η σωστή απόδοση της Βυζαντινής Τέχνης, που δεν πρέπει να είναι άψυχη αλλά εμπνευσμένη και κατανυκτική.

Για όλα αυτά χρειάζεται η γνώση. Η βυζαντινή ζωγραφική δεν αποδίδεται σωστά χωρίς σπουδές και καθοδήγηση από δασκάλους. Οποίος πραγματικά επιθυμεί να ασχοληθεί με αυτόν τον τομέα της εικαστικής Τέχνης, θα πρέπει απαραιτήτως να την σπουδάσει.